Burnun sağ ve sol taraflarına eşit biçimde dağılmış sekiz sinüs düzgün çalışmaya devam ettiğinde, solunan havayı nemlendirir ve akciğerlere ulaşmadan önce mikrop ve bakterileri filtreler. Bunları filtreleyemeyen sinüsler yüzünden kişi hastalanır ve çeşitli belirtiler göstermeye başlar.
Günlük hayatı etkiler, hatta ilerlerse yaşamı riske atar. Tedavi edilmeyen sinüzitin göze ve beyne yayılan, burada işlev kaybına yol açan bir iltihaba neden olacağı öngörülür. Bunlar düşük ihtimal olsa da sinüzit, ihmal edilmemesi gereken bir hastalık olarak görülmelidir. Nefes alırken havada uçuşan parçacık ve tozlar da taşınır ve vücuda girmeye çalışır. Bu yüzden sağlıklı sinüslere sahip olmak önemlidir. Enfekte sinüsler düzgün çalışamaz ve kişinin bazı sorunlar yaşamasına neden olur. Alerjenler de sinüslerin işleyişini bozabilir.
Burna alınan darbeler veya doğuştan eğrilikler, diş tedavileri, solunum yolu enfeksiyonları, tümörler veya diğer bozukluklar da sinüzit nedenleri olarak gösterilebilir. Sinüzit, sıcaklık değişimlerinde yeterli zemini bulduğunda ortaya çıkabilir. Bu konuda çalışmalar sürse de, kronik sinüzitin uzun vadede uyku apnesine yol açabileceği ihtimaller arasındadır. Bazı sinüzitler ilaçla tedavi edilebilirken, bazıları cerrahi müdahale gerektirir. Balonla sinüzit ameliyatı da seçeneklerden biridir.
Sinüzit Türleri
Sinüziti kendi içinde türlere ayırmak mümkündür. Süresine, yaşa, iltihaplı bölgeye veya nedensel faktöre göre birkaç bölümde ele alınabilir. Süresine göre sinüzitlerden biri olan akut sinüzit aniden başlar ve belirtilerin kaybolması dört hafta sürer.
Subakut sinüzit bundan daha uzun sürebilir. Üstelik tedavinin etkisini görmek oldukça geç olur. Bu tedavi sekiz veya on iki hafta içinde herhangi bir iyileşme sağlamazsa, bu sinüzitin artık kronikleştiğini gösterir. Sinüzit yılda dört veya daha fazla kez oluyorsa, o zaman tekrarlayan sinüzitten söz etmek gerekir.
Sinüzit, yaşa göre çocuk ve yetişkin olarak ayrılabilir. Bunun nedeni çocuklarda sinüslerin daha az gelişmiş olmasıdır. Ayrıca geniz etinden kaynaklanan sorunlar sık yaşanır. Geniz eti on altı yaşından sonra kaybolduğundan, yetişkinlerde bu tür sorunlar görülmeyebilir. Sinüziti iltihaplı bölgeye göre de incelemek mümkündür. Yanak bölgesindekine maksiller sinüzit denirken, gözlerin arasındaki sinüslerde görüldüğü için etmoid sinüzit olarak adlandırılır.
Başın ortasında yer alan sfenoid sinüzit ve alındaki frontal sinüzit, diğer bölgesel sinüzit türleridir. Tüm bölgeler iltihaplandığında kullanılan tanım pansinüzittir. Balonla sinüzit ameliyatı, frontal sinüzit tedavisinde yüksek başarı oranına katkı sağlar. Hastalığın etkenine göre sınıflandırılan sinüzitte iki şey akla gelir: bakteriyel mi yoksa mantar kaynaklı mı? Çünkü mantar kaynaklı sinüzitte gerekli tedavi uygulanmazsa, sinsice yıllarca sorun çıkarabilir. Özellikle farklı bölgelere seyahat eden kişiler bu ayrıntıyı muayenede belirttiğinde tanı kolaylaşır.
Tüm bunların yanı sıra, başka hastalıklarla ilişkilendirilebilen sinüzit türleri de vardır. Odontojenik sinüzit bunlardan biridir. Herhangi bir diş tedavisinden sonra ortaya çıkabilen bu iltihabın tanısında, ağızda yakın zamanda uygulanan işlemler hakkında doktorunuza bilgi vermek tanı koymada zaman kazandırır.
Alerjik sinüzit de bu gruba girer. Genetik sinüzitte tanının çocukluk çağında konduğu ve tedavisinin mümkün olmadığı görülür. Ayrıca nedeni belirlenememiş sinüzit için polipli sinüzit ifadesi kullanılır.
Sinüzit Belirtileri ve Tedavi Seçenekleri
Burun akıntısı en belirgin belirtilerden biridir. Ancak bunların on güne kadar süren aşırı akıntılar olduğunu belirtmek gerekir. Burun akıntısı bir diğer nedendir. Ayrıca baş ağrıları sıktır. Bu ağrı, iltihaplı bölgeye göre yüzün çeşitli bölgelerine yayılarak daha geniş bir ağrıya neden olur. Ateş görülebilir. İlerleyen günlerde öksürük, koku alamama ve kulaklarda dolgunluk hissi oluşabilir.
Burundaki tıkanıklık geceleri kesintili uykuya ve horlamaya da neden olabilir. Ağız kokusu ve göz çevresinde şişlik de belirtiler arasında olabilir. Bu belirtilerin bir kısmı veya tamamı görülse bile sinüziti kendiniz teşhis etmeniz doğru olmayabilir. Durumunuza uygun tedaviyi koymak ve uygulamak için mutlaka bir uzmandan randevu almalısınız. Tanınız doğru olsa bile etkeni belirlemek ve doğru tedaviyi seçmek mümkün olmayabilir.
Neden bakteriyelse, doktorunuz büyük olasılıkla sizi antibiyotikle tedavi edecektir. Ancak alerjikseniz, bunun için farklı ilaçlar kullanmanız gerekir. Viral durumlarda ateş olmayacağından, muhtemelen çok daha hafif ilaçlar reçete edilecektir. Çünkü bakteriyel sinüzit kadar şiddetli belirtiler söz konusu olmayacaktır.
Öte yandan, burnun yapısal sorunlarından kaynaklanan sinüzitte, on iki haftadan uzun süre önerilen tedaviler işe yaramadıysa ve polip varsa, cerrahi müdahaleden söz edilir. Bu, sinüslere girmek için bir işlem gerektirecektir. Balonla sinüzit ameliyatı tercih edilirse, dar sinüs kanallarını açmak için bir balon kullanılır. Bu, ameliyat riskini azaltır ve iyileşme sürecini kısaltır.
Balonla Sinüzit Ameliyatının Avantajları
Balon sinoplasti denen bu yöntem oldukça yeni olsa da, az risk taşıdığı ve günlük hayata hızlı dönüş imkânı sunduğu için sıklıkla tercih edilir. Fikir olarak işlemin amacı, dar sinüs kanallarına yerleştirilen balon sayesinde daha doğal bir genişleme sağlamaktır.
Hastanın bir günde normal hayatına dönebilmesi nedeniyle önerilen yöntemlerden biridir. Bir tel yardımıyla, büyük olarak adlandırılan üç sinüse girilir. Balon kateter telin etrafına sarıldığından, hedef bölgeye ilerletmek kolaydır. Bölgeye ulaşıldığında bu dar kanal, şişirilen balon sayesinde kademeli olarak genişler. Balon, bölgeye basınç uygulayarak bunu sağlar. Bölge yıkanarak hastaya uzun süre sağlıklı sinüslerle yaşama imkânı verilir.
Tıkanıklıktan kurtulan sinüs sağlıklı biçimde çalışacağından hastanın şikâyetleri geçecektir. Bu yöntem birçok sinüzit türünde tercih edilebilir. Bazı sinüzitler dirençli olabilir. Bu durumlarda işlem ilaçlı balonlarla yapılır ve ameliyattan daha fazla verim alınır. Ancak poliplerden kaynaklanan veya göz bölgesini etkileyen etmoid sinüzitte hâlâ geleneksel cerrahi yöntem önerilir.
Öte yandan, balonla sinüzit ameliyatı, mümkün olduğunca yapılması planlanan bu işlem, istenirse lokal anesteziyle yapılabildiğinden anestezi sorunu yaşama olasılığı yüksek hastalar için de iyi bir seçenektir. Kullanılan ekipman nedeniyle bölgedeki doku hasarının diğer cerrahi yöntemlere göre çok daha az olduğunu, bu nedenle iyileşmenin hızlı ve büyük ölçüde görüldüğünü belirtmek gerekir.
Genişletilen kanalların iki yıl gibi uzun bir süre işlevini koruyacağı öngörülse de, bu yöntem işe yaramazsa daha sonra başka yöntemlerin uygulanmasına engel oluşturmaz. Bu nedenle daha az riskli olması ve yüksek başarı sağlaması nedeniyle önce bu yöntemi seçmenin bir zararı olmadığı açıktır.
Kanama daha az olacak, göz altında veya burun çevresinde morarma olasılığı düşük olacaktır. Komplikasyon açısından en az endişe verici yöntem olsa da, yeni bir yöntem olduğu için asıl etkisinin gelecekte daha net görüleceği doktorlarca belirtilmektedir.
